"Sakalımız yok ki sözümüz dinlensin" atasözünü oldum olası severim. Çocukluğumdan beri bu sözü hep gerçek manasında kullandım. Hani sakalı olan kişi, yaşı büyük, kemale ermiş, belli bir ilme ve bilgelik seviyesine ulaşmış biri olur ya, işte o yüzden sözü dinlenir diye düşünürdüm. Ergenlik öncesi zamanlarımda, aynanın karşısında sakalsız yüzüme bakıp "Sakalım yok, ama beni de arada bir dinleyin!" diye atar yaptığım günleri hatırlıyorum. Sonra sakalım çıktı, ama bu sefer de "Sakalımız var, yine de dinlemiyorsunuz!" diye serzenişte bulunmaya başladım. Yazarken fark ettim ki, dinlemek konusunda iyiyim de, dinletmek konusunda biraz daha çalışmam lazım galiba. 😉
Ama gel zaman git zaman, kazın ayağının öyle olmadığını anladım. Bu atasözü, ilk sandığım gibi sadece yaşa, olgunluğa ya da saygınlığa işaret etmiyormuş. Bir gün "sakal atmak" deyimiyle karşılaşınca kafamda şimşekler çaktı. Biliyorsunuz, "sakal atmak" genelde para istemekle ilgili kullanılır. Mesela, "Üç beş bir şey ateşle, arada bizi de gör, bi sakal atarsın artık…" gibi cümlelerde hep bu anlamda geçer. İşte o an dank etti: Sakal, öyle ilim, bilim, olgunluk falan değil, düpedüz paraymış!
Düşününce mantıklı geldi. Toplumda sözü dinlenenlere bakıyorum; evet, bazen yaş ve tecrübe etkili oluyor, ama çoğu zaman cebinde parası olanın sesi daha gür çıkıyor. Eskiden köylerde, kasabalarda belki sakal gerçekten bilgelik demekti. Ama şimdi? Şehir hayatında, modern dünyada, parası olmayan sakallı amcanın sözü pek dinlenmiyor gibi. Belki de bu atasözü, zamanla anlamını transforme etmiş. "Sakalımız yok ki sözümüz dinlensin" derken, "Maddi gücümüz yok, o yüzden kimse bizi takmıyor" demeye başlamışız farkında olmadan.
Bu fikir beni hem güldürdü hem düşündürdü. Siz ne dersiniz? Sakalın para olduğu bir dünyada mı yaşıyoruz, yoksa ben mi bu atasözüne fazla mı anlam yükledim? Günlük hayattan örneklerle bu teoriyi destekleyecek başka şeyler bulursam, buraya eklerim. Şimdilik, sakalımı kaşıyıp düşünmeye devam ediyorum. 😉
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder